نهاد موازی وکالت علیه نهاد دفاع

حمید جنتی

عضو کانون وکلای دادگستری مرکز

استقلال وکیل دادگستری از استقلال کانون های وکلا ناشی می شود. .وکیل مستقل بایستی به کانونی مستقل وابسته باشد. استقلال کانون وکلا و عدم وابستگی آن به سایر قوا از اصول اساسی شناخته شده در سایر کشورهاست.

یکی از شرایط اساسی دادرسی عادلانه، حضور وکیل دادگستری مستقل در دادرسی است. احکامی که از دادگاه ها صادر می شود، چنانچه با حضور وکلای دادگستریِ وابسته به کانون مستقل باشد، در همه کشورها می تواند به عنوان حکمی معتبر مورد استفاده قرار گیرد. چنانچه در کشوری، کانون وکلای مستقل وجود نداشته باشد و در قوانینی که قرار است برای کانونهای وکلا وضع شود، این نکته اساسی لحاظ نشود، ارزش و اعتبار احکام قضایی در سایر کشورها زیر سوال خواهد رفت.

استقلال کانونهای وکلا به این معنی است که امور انتظامی وکلای دادگستری در دادسرا و دادگاه انتظامی کانونها و توسط قضاتی که از بین وکلای دادگستری و از طرف هیأت مدیره های کانون ها انتخاب می شود، رسیدگی شود و وکیل دادگستری قابل تعلیق از شغل وکالت بدون رأی دادگاه انتظامی وکلا نباشد. همچنین ضوابط نامزدی وکلا جهت عضویت در هیأت مدیره، از سوی کانون وکلا تدوین شده و رسیدگی به این ضوابط، بدون دخالت سایر مراجع بر عهده هیأت های نظارتی که توسط کانون ها انتخاب می شوند، گذارده شود. چنانچه به اصول فوق، کوچکترین خدشه ای وارد شود، امر مهم و اساسی دفاع و جایگاه آن مخدوش می شود.

همچنین با توجه به مقررات فعلی، وکلای دادگستری در موضع دفاع همان تأمیناتی را دارند که قضات محترم دادگستری واجد آن هستند. در قانون جامع وکالت، این مهم نیز باید لحاظ شود. چنانچه وکیل دادگستری چنین جایگاهی را نداشته باشد، نمی تواند در موقع دفاع، آزادانه از حقوق افراد جامع دفاع نماید.

اخیراً موقع ورود وکلای دادگستری به مجتمع های قضایی در تهران، محدودیت هایی ایجاد شده که در شأن جامعه وکلا نیست و حسب اطلاعات واصله، در سایر شهرها و استان ها چنین مواردی دیده نمی شود و همکاران عزیز ما در سایر شهرها از وضعیت مطلوبتری برخورداند. اخیراً در جشنی که در شهر کرمان جهت افتتاح کانون وکلای دادگستری کرمان برگزار شد، از رابطه قانونی و شایسته دادگستری و وکلا صحبت شد، به طوری که وکلا هنگام ورود به دادگستری کرمان، به هیچ عنوان مورد تفتیش و بازرسی بدنی قرار نمی گیرند. انتظار می رود دادگستری استان تهران نیز در این زمینه، تغییر رویه داده و به عنوان سرمشق و الگو برای سایر شهرستان ها باشد.

وکلای دادگستری وقتی می توانند در دادگاه ها، دفاع اصیل نمایند که فارغ از مصلحت اندیشی باشند. وکیل دادگستری بعنوان فردی که هرساله باید پروانه اش را تمدید نماید، نباید دغدغه ای در این خصوص داشته باشد. وکیل، همین که مالیات بر درآمدش را پرداخته و مشکل انتظامی خاص نداشته باشد با رعایت ضوابط کانون مطبوعه اش باید پروانه وکالتش تمدید شود. اگر در ادامه اشتغال به وکالت مجبور به جلب نظر افراد و یا ارگانی باشد و یا در جریان دفاع ملزم باشد باب میل افراد صاحب نفوذ عمل نماید، این امر به سود جامعه نخواهد بود. به طور خلاصه، وکیل مدافع باید بدون مصلحت اندیشی و آزادانه در جهت احقاق حقوق موکلش دفاع نماید، در غیر این صورت دفاعش اصیل نخواهد بود.

منبع: در هفته نامه آسمان/شماره 105/ 13 اسفند 90/ ص 60