رئیس جمهور را پاسخگوتر می کنیم

گفت و گو با قدرت الله علیخانی


عباس شکوهمند

 با توجه به این که شما یکی از امضاء کنندگان طرح اصلاح ماده 197 آیین نامه داخلی مجلس درباره نحوه سوال از رئیس جمهور هستید، بفرمایید که این طرح با چه هدفی پیشنهاد شده است؟

با مطرح شدن سوال از رئیس جمهور برای اولین بار در مجلس شورای اسلامی، معلوم شد که آیین نامه داخلی مجلس درباره طرح سوال از رئیس جمهور دارای نقص و عیب است. عیب آیین نامه این بود که فقط یکی از سوال کنندگان می توانست به مدت 15 دقیقه سوالات را مطرح کند و بعد از آن، رئیس جمهور این اختیار را داشت که هر چه می خواهد بگوید و کسی هم نمی توانست جواب ایشان را بدهد. لذا جمعی از دوستان تصمیم گرفتند که آیین نامه داخلی مجلس را درباره نحوه سوال از رئیس جمهور اصلاح کنند تا هرگاه طرح سوال از رئیس جمهور در مجلس مطرح شد، نمایندگان بتوانند بعد از پاسخهای رئیس جمهور، دوباره نظراتشان را بیان کنند. در حال حاضر در آیین نامه داخلی مجلس، درباره قانع شدن یا نشدن نمایندگان از پاسخهای رئیس جمهور هیچ مکانیزمی پیش بینی نشده و هیچ ضمانت اجرایی وجود ندارد و به همین دلیل جلسه سوال از رئیس جمهور می تواند بدون نتیجه به پایان برسد، همان طور که این اتفاق در سال گذشته در این مجلس افتاد. در آیین نامه فعلی، معلوم نیست که اگر نمایندگان از پاسخهای رئیس جمهور قانع نشدند، تکلیف چیست. در طرح اصلاحیه آورده ایم که اولاً وقت نمایندگان برای طرح سوال به دو بخش تقسیم می شود که در بخش اول سوالات قرائت می شود و در بخش دوم پس از پاسخهای رئیس جمهور، اگر ابهاماتی وجود داشته باشد، ابهامات از سوی سوال کنندگان مطرح می شود. ثانیاً درباره پاسخ رئیس جمهور به هر یک از سوالات، جداگانه از نمایندگان رأی گیری می شود تا اگر بیش از نیمی از نمایندگان حاضر در جلسه از پاسخ رئیس جمهور قانع نشدند، آن سوال به قوه قضائیه ارسال شود. همچنین در طرح پیشنهادی آورده ایم که چنانچه 6 سوال درباره یک رئیس جمهور به قوه قضائیه ارسال شود، طرح استیضاح وی در دستور کار مجلس قرار می گیرد.

در واقع ما تلاش می کنیم با اصلاح آیین نامه، رئیس جمهور را پاسخگوتر کنیم و اگر رئیس جمهور پاسخهای قانع کننده به مجلس ندهد، مجبور به پاسخگویی به قوه قضائیه شده و ممکن است با استیضاح نیز مواجه شود.

 برخی از حقوقدانان عقیده دارند که نیازی به تعیین تعداد سوالات ارسالی به قوه قضائیه و تشریفات دیگر نیست، چرا که بر اساس اصل 89 قانون اساسی، نمایندگان مجلس حق استیضاح رئیس جمهور را در مواقع ضروری دارند، پاسخ شما چیست؟

طرح این سوالات و ارسال آنها به قوه قضائیه، مقدمه ای برای استیضاح رئیس جمهور است. اگر این مراحل طی شود، افکار عمومی نیز آماده شده و تخلفات رئیس جمهور برای همه مردم روشن می شود. لذا اگر رئیس جمهور پاسخگو نباشد، زمینه استیضاح وی فراهم می شود.

 با توجه به این که تغییر آیین نامه داخلی مجلس نیازمند دو سوم آرای نمایندگان است، آیا فکر می کنید این طرح، رأی لازم را در مجلس بیاورد و به تصویب نهایی برسد؟

با عنایت به این که دو فوریت این طرح، رأی بالایی در مجلس آورده، حتماً این طرح در مجلس رأی خواهد آورد.

 منبع: هفته نامه آسمان/شماره 109/ 2 اردیهشت ۱۳۹۱/ص ۴۵